برای یک دهه، ستارهشناسان درباره این موضوع بحث میکردند که آیا سیارهای در حال شکلگیری در دیسک غبارآلود اطراف ستاره جوان «الیاس ۲-۲۴» (Elias 2-24) است یا نه. این ستاره حدود ۴۵۰ سال نوری از زمین فاصله دارد. نخستین نشانه، شکافی در دیسک اطراف این ستاره بود که رصدخانه ALMA در شیلی آن را مشاهده کرد. پس از آن، رصدخانه جنوبی اروپا نیز یک نقطه نورانی کمفروغ را در همان شکاف شناسایی کرد.
اما یک مشکل وجود داشت. بر اساس مدلهای شکلگیری سیارات، ایجاد یک سیاره به اندازه مشتری در فاصلهای مشابه فاصله مشتری از خورشید، حدود ۵ میلیون سال زمان نیاز دارد. هرچه یک سیاره از ستاره خود دورتر باشد، رشد آن نیز طولانیتر میشود. با این حال، این نقطه نورانی حدود ۱۱ برابر دورتر از فاصله مشتری تا خورشید نسبت به ستاره الیاس ۲-۲۴ قرار داشت و در همان زمان، نشانههایی از رفتار یک سیاره در حال شکلگیری را نشان میداد.
مطالعهای که روز چهارشنبه در نشریه The Astrophysical Journal Letters منتشر شد، سرانجام تأیید کرد که این نقطه واقعاً یک سیاره هماندازه مشتری است و این کشف، مدلهای فعلی درباره شکلگیری سیارات را به چالش کشیده است. این سیاره که اکنون «الیاس ۲-۲۴ b» نامیده میشود، جوانترین سیارهای است که تاکنون کشف شده و عمر آن کمتر از یک میلیون سال است. این سیاره هنوز درون دیسکی از غبار و گاز که محل تولد آن بوده در حال رشد است، اما بسیار بیشتر از چیزی که نظریهها پیشبینی میکردند، تکامل یافته است.
لوکاس سیزا، نویسنده همکار این پژوهش و استاد مؤسسه مطالعات اخترفیزیک در شیلی، در بیانیهای گفت: «مدلهای شکلگیری سیارات ما پیش از این نیز برای توضیح رکوردداران قبلی جوانترین سیارات شناختهشده با مشکل روبهرو بودند؛ چهار سیاره که بهطور مشترک این رکورد را در اختیار داشتند، شامل دو سیاره در مدار ستاره PDS 70 و دو سیاره در مدار ستاره WISPIT 2، که همگی بیش از ۵ میلیون سال عمر دارند. الیاس ۲-۲۴ b نشان میدهد که حتی بهترین مدلهای شکلگیری سیارات ما نیز هنوز برخی فرآیندهای مهم را در نظر نگرفتهاند.»
