یک واکسن بسیار مؤثر برای ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، با توجه به نتایج یک پژوهش جدید، ممکن است مزایای بیشتری از آنچه پیشتر تصور میکردیم داشته باشد. این تحقیق نشان میدهد واکسیناسیون علیه HPV میتواند از بروز انواع مختلفی از سرطانها جلوگیری کند و فواید آن تنها به سرطان دهانه رحم محدود نمیشود.
پژوهشگران در تایوان سوابق پزشکی بیش از ۱.۴ میلیون آمریکایی را بررسی کردند که نیمی از آنها واکسن HPV دریافت کرده بودند. نتایج نشان داد افرادی که واکسن HPV زده بودند، در مقایسه با افراد واکسینهنشده، به شکل قابل توجهی کمتر به سرطانهای سر و گردن مبتلا شدهاند.
نویسندگان این تحقیق اعلام کردند نتایج به دست آمده، شواهدی از دنیای واقعی ارائه میدهد که از احتمال وجود مزایای گستردهتر واکسیناسیون HPV حمایت میکند. این پژوهش در ماه جاری در مجله International Journal of Infectious Diseases منتشر شده است.
ویروس HPV تقریباً در سراسر جمعیت انسانی وجود دارد و تقریباً همه افراد در مقطعی از زندگی خود به این ویروس منتقلشونده از طریق رابطه جنسی مبتلا میشوند. با این حال، حدود ۲۰۰ نوع مختلف HPV وجود دارد.
بسیاری از انواع HPV هیچ علامت خاصی ایجاد نمیکنند و ممکن است فرد حتی متوجه ابتلا به آنها نشود. برخی انواع دیگر باعث ایجاد زائدههایی به نام زگیل میشوند که اگرچه ظاهر ناخوشایندی دارند، معمولاً خطر جدی برای سلامتی ایجاد نمیکنند. زگیلهای تناسلی نیز در همین گروه قرار میگیرند. اما برخی انواع پرخطر HPV میتوانند برای مدت طولانی در بدن باقی بمانند و احتمال ابتلا به سرطان را افزایش دهند.
واکسنهای HPV برای پیشگیری از شایعترین انواع پرخطر این ویروس طراحی شدهاند. واکسنی که در حال حاضر در آمریکا استفاده میشود، همچنین در برابر برخی از انواع HPV که باعث ایجاد زگیل میشوند، محافظت ایجاد میکند.
پژوهشگران سوابق پزشکی بیماران در سراسر آمریکا را از یک پایگاه داده بزرگ بررسی کردند. آنها حدود ۷۰۰ هزار فرد واکسینهشده علیه HPV را با گروهی تقریباً هماندازه از افراد مشابه که واکسنهای دیگری به جز HPV دریافت کرده بودند، مقایسه کردند و وضعیت سلامت آنها را تا ۱۳ سال پیگیری کردند.
در پایان دوره بررسی، ۴۰ نفر از افراد واکسینهشده به سرطانهای سر یا گردن مبتلا شده بودند، در حالی که این تعداد در گروه واکسینهنشده ۱۳۰ نفر بود. پژوهشگران همچنین دریافتند افراد واکسینهشده بهویژه کمتر به سرطانهای ناحیه اوروفارنکس، یعنی بخش میانی گلو در پشت دهان، مبتلا شدهاند.
بررسی دقیقتر نشان داد کاهش خطر مشاهدهشده از نظر آماری تنها در افرادی معنادار بود که نخستین دوز واکسن خود را بین ۹ تا ۲۶ سالگی دریافت کرده بودند. احتمال ابتلا به سرطان سر و گردن در افراد واکسینهشده در این گروه سنی حدود ۶۸ درصد کمتر بود. پژوهشگران احتمال میدهند دلیل این موضوع آن باشد که افراد مسنتر پیش از دریافت واکسن، بیشتر در معرض ابتلا به انواع پرخطر HPV قرار گرفتهاند. با این حال، در افراد مسنتر نیز نشانههایی از کاهش خطر سرطان مشاهده شد، اما این کاهش از نظر آماری به اندازهای نبود که بتوان با قطعیت آن را تأیید کرد.
در نهایت، این یافتهها تنها میتوانند وجود ارتباط میان واکسیناسیون HPV و کاهش خطر سرطانهای سر و گردن را نشان دهند و نمیتوانند رابطه علت و معلولی قطعی میان این دو را ثابت کنند. از سوی دیگر، سرطانهای مرتبط با HPV معمولاً سالها و حتی چند دهه پس از ابتلا به ویروس ظاهر میشوند. بنابراین برای مشخص شدن میزان واقعی تأثیر واکسن بر کاهش خطر سرطان، به زمان و تحقیقات بیشتری نیاز است.
با این حال، پژوهشهای دیگری نیز ارتباط مشابهی میان دریافت واکسن HPV و کاهش احتمال ابتلا به سرطانهای مختلف غیرمرتبط با دهانه رحم پیدا کردهاند؛ از جمله سرطان آلت تناسلی در مردان.
