کمی بیش از یک ماه از زمانی که چین برای نخستین بار موفق شد یک بوستر موشک با قابلیت رسیدن به مدار را بازیابی کند، میگذرد. روز سهشنبه، یک شرکت پرتاب فضایی دیگر در چین نیز موفق شد کاری مشابه انجام دهد؛ اتفاقی که نشانه دیگری از پیشرفت سریع تواناییهای چین در حوزه پرتابهای فضایی است.
پس از آنکه اسپیسایکس در سال ۲۰۱۵ با موشک فالکون ۹ موفق شد بوستر موشک را بهصورت عمودی و با استفاده از موتورهای خود روی زمین فرود بیاورد، ۱۰ سال طول کشید تا یک شرکت آمریکایی دیگر، یعنی بلو اوریجین، به موفقیت مشابهی دست پیدا کند. اسپیسایکس از آن زمان یک موشک قابل استفاده مجدد دیگر به نام استارشیپ و بوستر سوپر هوی را نیز به ناوگان خود اضافه کرده است. احتمال دارد در سال ۲۰۲۷ شرکت آمریکایی دیگری هم به جمع اسپیسایکس و بلو اوریجین اضافه شود. شرکتهای راکت لب، استوک اسپیس، رلیتیویتی اسپیس و فایرفلای ائرواسپیس با همکاری نورثروپ گرومن روی موشکهای قابل استفاده مجدد کار میکنند و ممکن است این موشکها طی چند سال آینده نخستین پروازهای خود را انجام دهند.
در چین نیز تقریباً به همین تعداد شرکت در حال توسعه موشکهای قابل استفاده مجدد هستند. برخی از این شرکتها زیرمجموعه یا تحت نظارت شرکت دولتی بزرگ «شرکت علوم و فناوری هوافضای چین» (CASC) فعالیت میکنند. برخی دیگر ماهیت تجاری بیشتری دارند و سرمایه مورد نیاز خود را از بخش خصوصی دریافت میکنند.
این شرکتهای چینی پس از سالها توسعه، نخستین تلاشهای خود برای فرود دادن بوسترهای جدید را در دسامبر سال گذشته انجام دادند. شرکت «لنداسپیس» نخستین شرکت بود که در پرواز آزمایشی موشک جدید ژوک-۳ تلاش کرد بوستر آن را پس از پرتاب بازیابی کند. این موشک با موفقیت وارد مدار شد، اما در مرحله فرود نتوانست به هدف برسد. کمی بعد در همان ماه، آکادمی فناوری پروازهای فضایی شانگهای، وابسته به CASC، موشک جدیدی به نام «لانگ مارچ ۱۲A» را پرتاب کرد که نتیجه آن نیز مشابه بود و تلاش برای فرود بوستر موفق نشد.
سپس سومین موشک، یعنی «لانگ مارچ ۱۰B» از یکی دیگر از بخشهای شرکت CASC، در تاریخ ۱۰ ژوئیه به نخستین موشک چینی تبدیل شد که توانست بوستر خود را با موفقیت بازیابی کند. مرحله اول این موشک با استفاده از یک سامانه بازیابی توریشکل روی سکویی در دریای چین جنوبی به دام انداخته شد. حالا ۴۰ روز بعد، شرکت لنداسپیس بار دیگر موشک ژوک-۳ را پرتاب کرده و این بار مرحله اول موشک با یک فرود بسیار دقیق و موفق در شمالغرب چین بازیابی شده است.
موشک ژوک-۳ که با نام ZQ-3 نیز شناخته میشود، ساعت ۷:۳۵ عصر روز سهشنبه به وقت منطقه شرقی آمریکا، برابر با ۲۳:۳۵ به وقت جهانی، از یک سکوی پرتاب تجاری در مرکز پرتاب ماهواره جیوچوان چین به فضا پرتاب شد. این زمان حدود یک ساعت پس از طلوع خورشید در روز چهارشنبه در این پایگاه فضایی واقع در صحرای گبی بود. ۹ موتور با سوخت متان، این موشک ۶۶ متری را در مسیر جنوبشرقی از جیوچوان به حرکت درآوردند و سپس مرحله بالایی موشک وظیفه قرار دادن یک ماهواره در مدار را بر عهده گرفت.
مرحله اول موشک که از فولاد ضدزنگ ساخته شده است، تا مرز فضا اوج گرفت و سپس مسیر خود را به سمت منطقه فرود از پیش آمادهشدهای در فاصله حدود ۳۹۰ کیلومتری محل پرتاب تغییر داد. این بخش در نهایت با استفاده از موتورهای خود و روی چهار پایه فرود بازشونده، بهصورت عمودی روی زمین فرود آمد. شرکت لنداسپیس که در سال ۲۰۱۵ تأسیس شده است، این مأموریت را کاملاً موفق اعلام کرد.
این شرکت اعلام کرد: «مأموریت با موفقیت کامل انجام شد؛ ژوک-۳ توانست ماهواره را با موفقیت در مدار قرار دهد و مرحله اول موشک نیز با موفقیت بازیابی شد.»
MISSION SUCCESS | ZhuQue-3 Y2 Reusable Launch Vehicle Achieved Full Success in Orbital Insertion and First-Stage Recovery
— LandSpace (@LandSpace_Tech) August 19, 2026
On August 19, 2026, at 07:35 (UTC+8), the ZhuQue-3 (ZQ-3) Y2 reusable launch vehicle lifted off from the Dongfeng Commercial Space Innovation Pilot Zone.… pic.twitter.com/fshijOxgtc
طراحی اصلی موشک ژوک-۳ میتواند با در نظر گرفتن سوخت مورد نیاز برای بازگرداندن و فرود بوستر، بیش از ۸ تن محموله را به مدار پایین زمین منتقل کند. شرکت لنداسپیس قصد دارد در آینده نسخه ارتقایافته ژوک-۳ را معرفی کند. این نسخه سوخت بیشتری حمل خواهد کرد و به موتورهای قدرتمندتری مجهز میشود. در این حالت، ظرفیت حمل محموله موشک در وضعیت قابل استفاده مجدد به بیش از ۱۸.۳ تن خواهد رسید و در صورتی که بوستر موشک یکبارمصرف باشد، این ظرفیت چند تن بیشتر خواهد شد.
موشک ژوک-۳ بر پایه تجربههای قبلی لنداسپیس در توسعه موشک کوچکتر ژوک-۲ ساخته شده است. ژوک-۲ در سال ۲۰۲۳ به نخستین موشک جهان تبدیل شد که با سوخت متان توانست به مدار زمین برسد.
