شرکتهای داروسازی Moderna و Merck روز چهارشنبه اعلام کردند واکسن جدید مبتنی بر mRNA که برای هر بیمار بهصورت اختصاصی و با هدف شناسایی جهشهای منحصربهفرد سرطان او طراحی میشود، در یک کارآزمایی بالینی مرحله نهایی روی بیماران مبتلا به ملانوما، یکی از مرگبارترین انواع سرطان پوست، عملکرد موفقی داشته است.
جزئیات اعلامشده درباره این نتایج محدود بود، اما اگر این موفقیت در بررسیهای بیشتر تأیید شود، میتواند گام مهمی برای استفاده از واکسنهای mRNA و درمانهای شخصیسازیشده سرطان باشد و نخستین موفقیت مهم برای ترکیب این دو رویکرد در درمان سرطان محسوب شود.
در این کارآزمایی مرحله سوم، ۱۱۳۷ بیمار مبتلا به ملانومای مرحله IIB تا IV شرکت داشتند که پیش از آغاز درمان، تومور سرطانی آنها با جراحی برداشته شده بود. بیماران بهصورت تصادفی با نسبت دو به یک به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول ترکیبی از واکسن اختصاصی mRNA با نام intismeran یا mRNA-4157 و داروی ضدسرطان Keytruda متعلق به Merck دریافت کرد و گروه دوم فقط با Keytruda درمان شد. درمان هر دو گروه حدود یک سال ادامه داشت. این مطالعه بهصورت کنترلشده با دارونما و دوسوکور انجام شد؛ یعنی نه پزشکان و نه بیماران نمیدانستند هر فرد بهصورت تصادفی در کدام گروه قرار گرفته است.
بر اساس یک تحلیل موقت که از قبل برای مطالعه برنامهریزی شده بود، Moderna و Merck اعلام کردند ترکیب واکسن mRNA و Keytruda توانسته «مدت زمان بدون عود بیماری» یا RFS را افزایش دهد. این شاخص مدت زمانی را نشان میدهد که بیمار پس از درمان بدون بازگشت سرطان زندگی میکند. این ترکیب همچنین «مدت زمان بدون متاستاز دوردست» یا DMFS را افزایش داده است؛ یعنی مدت زمانی که سرطان نه در محل اولیه و نه در بخش دیگری از بدن بازنگشته است.
این دو شرکت میگویند افزایش RFS و DMFS از نظر آماری معنادار و از نظر پزشکی نیز قابل توجه بوده است، اما جزئیات بیشتری درباره میزان این افزایش ارائه نکردند. قرار است نتایج کامل این مطالعه در یک کنفرانس بینالمللی پزشکی در آینده ارائه شود. با این حال، شرکتها به نتایج یک مطالعه پنجساله مرحله دوم اشاره کردند که در ماه ژوئن در یک کنفرانس پژوهشهای سرطان ارائه شده بود. این نتایج نشان میدادند درمان ترکیبی خطر عود سرطان یا مرگ را ۴۹ درصد و خطر متاستاز دوردست یا مرگ را ۵۹ درصد کاهش داده است.
واکسن mRNA با نام intismeran با استفاده از یک mRNA مصنوعی عمل میکند که کدهای ژنتیکی منحصربهفرد مربوط به حداکثر ۳۴ جهش موجود در سلولهای سرطانی خود بیمار را در خود دارد. برای ساخت این واکسن، توالیهای ژنتیکی سلولهای سرطانی بیمار با سلولهای سالم او مقایسه میشوند و جهشهایی که فقط در سلولهای سرطانی وجود دارند شناسایی میشوند. سپس از این اطلاعات برای کمک به سیستم ایمنی استفاده میشود تا بتواند سلولهای سرطانی را بهتر از سلولهای سالم تشخیص دهد.
