در سال ۲۰۲۲، باستانشناسان لهستانی به محل دفن عجیبی برخورد کردند که متعلق به یک زن جوان بود. انگشت پای این زن در یک قفل مثلثیشکل گیر کرده بود و یک داس نیز در حالی که تیغه آن به سمت بدن قرار داشت، روی گلوی او گذاشته شده بود. این کشف آنقدر غیرعادی بود که پژوهشگران چهار سال زمان صرف کردند تا به توضیحی قابلقبول برای آن برسند: آیینهایی برای مقابله با موجودات شیطانی و بازگشت مردگان.
شاید در نگاه اول این تفسیر کمی دور از ذهن به نظر برسد، اما پژوهشگران برای بررسی این احتمال، مطالعهای چندرشتهای روی اسکلت انجام دادند و یافتههای خود را با مطالعات پیشین درباره آیینهای مشابه مقایسه کردند. نتایج این تحقیق در مجله Journal of Archaeological Science: Reports منتشر شده است.
بر اساس این پژوهش، این زن که با نام «زوشیا» شناخته شده، احتمالاً جایگاه اجتماعی بالایی داشته است، اما در زمان دفن، اعضای جامعه از او میترسیدند و برای جلوگیری از بازگشت او، قفلی به انگشت پایش زده بودند. مدتی بعد نیز احتمالاً قبر دوباره باز شده و داس را روی گردن او قرار دادهاند تا از بازگشت احتمالی او از مرگ و آسیب رساندن یا نفرین کردن افراد زنده جلوگیری کنند.
داریوش پولینسکی، نویسنده اصلی این پژوهش و باستانشناس دانشگاه نیکلاس کوپرنیک در لهستان، به CNN گفت: «اینکه دو اقدام احتیاطی و دو روش مختلف برای اطمینان از ماندن این اسکلت در قبر به کار رفته بود، غیرمعمول است؛ بنابراین به نظر میرسد ترس از بازگشت این فرد به زندگی بسیار زیاد بوده است.»
قبر زوشیا که قدمت آن به قرن هفدهم میلادی بازمیگردد، تنها نمونه از دفنهایی با رفتارهای خاص و غیرمعمول نیست. باستانشناسان پیش از این نیز در لهستانِ پس از قرون وسطی نمونههایی از این نوع دفنهای «منحرف» یا غیرعادی پیدا کردهاند که کارشناسان احتمال دادهاند واکنشی به شیوع بیماریهای عفونی بوده باشد.
پژوهشگران توضیح دادند که محققان برای توصیف این نوع تدفینها از اصطلاحاتی مانند «خونآشامی» یا «ضد خونآشامی» استفاده کردهاند. با این حال، طبق این پژوهش، استفاده گسترده از اصطلاح «خونآشام» در اروپا تا قرن هجدهم میلادی رواج پیدا نکرده بود.
به همین دلیل، واژه «خونآشام» در اینجا و در دیگر مطالعات باستانشناسی، بیشتر به یک دسته کلی از افرادی اشاره دارد که جوامع گذشته آنها را موجوداتی شیطانی یا اهریمنی میدانستند.
