بر اساس تحقیقات جدید، یک توصیه رایج برای کاهش مصرف غذا، یعنی نوشیدن مقدار زیادی آب همراه با غذا، ممکن است بیتاثیر یا حتی نادرست باشد. دانشمندان دانشگاه کرنل و دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا با بررسی دادههای دو آزمایش بالینی گذشته دریافتند افرادی که همراه با وعدههای غذایی خود آب بیشتری مینوشند، تمایل به مصرف کالری بیشتری دارند. به گفته محققان، افرادی که به طور مداوم بین خوردن غذا و نوشیدن آب جابهجا میشوند، بیشتر غذا مصرف میکنند و این امر میتواند توضیح دهد که چرا آب ممکن است اشتها را افزایش دهد.
نویسندگان این پژوهش که ماه گذشته در نشریه Appetite منتشر شد، اعلام کردند این یافتهها توصیه رایج رژیمی مبنی بر نوشیدن آب همراه با غذا برای کاهش مصرف خوراکیها را به چالش میکشد.
این تصور که نوشیدن آب قبل یا در حین غذا میتواند به کاهش کالری دریافتی کمک کند، بسیار محبوب است. برای مثال، یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ نشان داد حدود یک چهارم آمریکاییهایی که برای کاهش وزن تلاش میکردند، از این استراتژی خاص استفاده کردهاند که آن را پس از ورزش و تلاش برای کاهش مستقیم غذا، به سومین روش رایج کاهش وزن تبدیل میکند. ایده اصلی پشت این روش این است که آب باید معده را پر کند تا فرد سریعتر و راحتتر احساس سیری کند، اما نتایج جدید کارآمدی این ترفند را زیر سوال برده است.
با این حال، به گفته نویسندگان این پژوهش، تحقیقات بسیار کمی برای سنجش صحت این نظریه انجام شده است و همان تعداد اندک از مطالعات مرتبط نیز نتایج متناقض و مبهمی را ارائه دادهاند. حتی یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ توسط پیج کانینگهام، یکی از نویسندگان این تحقیق، بر روی افرادی که در محیط آزمایشگاهی ناهار میخوردند، الگویی کاملاً برعکس را نشان داد؛ به این صورت که افراد با نوشیدن آب بیشتر، به طور میانگین غذای بیشتری مصرف کردند.
کانینگهام و همکارش جان هیز تصمیم گرفتند این فرضیه را مجدداً بررسی کنند. آنها به بازتحلیل دادههای دو آزمایش آزمایشگاهی دیگر خود پرداختند که در اصل برای بررسی تأثیر تندی غذا بر میزان کالری دریافتی طراحی شده بود. تمرکز ویژه آنها بر این بود که آیا جابهجایی مداوم میان خوردن غذا و نوشیدن آب میتواند دلیلی برای افزایش غیرمنتظره مصرف غذا باشد یا خیر. از آنجا که انسانها با عادی شدن طعم یک غذا تمایل کمتری به ادامه خوردن آن دارند، فاصله انداختن میان غذا با نوشیدن آب میتواند جذابیت اولیه طعم غذا را بازگرداند و فرد را به ادامه خوردن تشویق کند.
این دو آزمایش در مجموع شامل ۸۶ فرد بزرگسال بود که یکی از دو وعده غذایی چیکن تیکا ماسالا یا خوراک لوبیای تند با گوشت چرخکرده را مصرف کردند. نتایج نشان داد هرچه افراد همراه با غذای خود آب بیشتری مینوشیدند، به طور میانگین غذای بیشتری مصرف میکردند؛ به طوری که هر ۱۰۰ گرم آب اضافی با مصرف ۳۹ گرم غذای بیشتر یا تقریباً ۴۹ کالری اضافی همراه بود. جابهجایی مداوم میان خوردن و نوشیدن نیز با افزایش مصرف غذا ارتباط داشت و هر بار تعویض بین غذا و آب، با مصرف ۴.۴ گرم غذای بیشتر همراه شد.
پیج کانینگهام، استادیار بخش علوم تغذیه در دانشکده اکولوژی انسانی دانشگاه کرنل، در بیانیهای اعلام کرد که آب به سرعت از معده خارج میشود، بنابراین احتمالاً برای مدت طولانی ما را سیر نگه نمیدارد. در عوض، آب میتواند با روانسازی مسیر گلو سرعت غذا خوردن را افزایش دهد و با جلوگیری از خشکی دهان، مدت زمان لذت بردن از غذا را طولانیتر کند که این عوامل در نهایت میزان مصرف غذا را افزایش میدهند.
نویسندگان این پژوهش که ماه گذشته در نشریه Appetite منتشر شد، اعلام کردند این یافتهها توصیه رایج رژیمی مبنی بر نوشیدن آب همراه با غذا برای کاهش مصرف خوراکیها را به چالش میکشد.
این تصور که نوشیدن آب قبل یا در حین غذا میتواند به کاهش کالری دریافتی کمک کند، بسیار محبوب است. برای مثال، یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ نشان داد حدود یک چهارم آمریکاییهایی که برای کاهش وزن تلاش میکردند، از این استراتژی خاص استفاده کردهاند که آن را پس از ورزش و تلاش برای کاهش مستقیم غذا، به سومین روش رایج کاهش وزن تبدیل میکند. ایده اصلی پشت این روش این است که آب باید معده را پر کند تا فرد سریعتر و راحتتر احساس سیری کند، اما نتایج جدید کارآمدی این ترفند را زیر سوال برده است.
با این حال، به گفته نویسندگان این پژوهش، تحقیقات بسیار کمی برای سنجش صحت این نظریه انجام شده است و همان تعداد اندک از مطالعات مرتبط نیز نتایج متناقض و مبهمی را ارائه دادهاند. حتی یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ توسط پیج کانینگهام، یکی از نویسندگان این تحقیق، بر روی افرادی که در محیط آزمایشگاهی ناهار میخوردند، الگویی کاملاً برعکس را نشان داد؛ به این صورت که افراد با نوشیدن آب بیشتر، به طور میانگین غذای بیشتری مصرف کردند.
کانینگهام و همکارش جان هیز تصمیم گرفتند این فرضیه را مجدداً بررسی کنند. آنها به بازتحلیل دادههای دو آزمایش آزمایشگاهی دیگر خود پرداختند که در اصل برای بررسی تأثیر تندی غذا بر میزان کالری دریافتی طراحی شده بود. تمرکز ویژه آنها بر این بود که آیا جابهجایی مداوم میان خوردن غذا و نوشیدن آب میتواند دلیلی برای افزایش غیرمنتظره مصرف غذا باشد یا خیر. از آنجا که انسانها با عادی شدن طعم یک غذا تمایل کمتری به ادامه خوردن آن دارند، فاصله انداختن میان غذا با نوشیدن آب میتواند جذابیت اولیه طعم غذا را بازگرداند و فرد را به ادامه خوردن تشویق کند.
این دو آزمایش در مجموع شامل ۸۶ فرد بزرگسال بود که یکی از دو وعده غذایی چیکن تیکا ماسالا یا خوراک لوبیای تند با گوشت چرخکرده را مصرف کردند. نتایج نشان داد هرچه افراد همراه با غذای خود آب بیشتری مینوشیدند، به طور میانگین غذای بیشتری مصرف میکردند؛ به طوری که هر ۱۰۰ گرم آب اضافی با مصرف ۳۹ گرم غذای بیشتر یا تقریباً ۴۹ کالری اضافی همراه بود. جابهجایی مداوم میان خوردن و نوشیدن نیز با افزایش مصرف غذا ارتباط داشت و هر بار تعویض بین غذا و آب، با مصرف ۴.۴ گرم غذای بیشتر همراه شد.
پیج کانینگهام، استادیار بخش علوم تغذیه در دانشکده اکولوژی انسانی دانشگاه کرنل، در بیانیهای اعلام کرد که آب به سرعت از معده خارج میشود، بنابراین احتمالاً برای مدت طولانی ما را سیر نگه نمیدارد. در عوض، آب میتواند با روانسازی مسیر گلو سرعت غذا خوردن را افزایش دهد و با جلوگیری از خشکی دهان، مدت زمان لذت بردن از غذا را طولانیتر کند که این عوامل در نهایت میزان مصرف غذا را افزایش میدهند.
