وقتی دانشمندان در سال ۱۹۸۵ برای نخستین بار حفره لایه اوزون در قطب جنوب را کشف کردند، این موضوع برای جامعه علمی شوکآور بود. مجموعه مطالعاتی که پس از آن انجام شد نشان داد این پدیده احتمالاً از دهه ۱۹۷۰ آغاز شده و عمدتاً ناشی از کلروفلوئوروکربنها (CFCها) بوده است. اما یک مطالعه جدید اکنون دیدگاه کاملاً متفاوتی درباره منشأ آن ارائه میدهد.
نتایج این پژوهش که امروز در مجله «Proceedings of the National Academy of Sciences» منتشر شده، نشان میدهد نخستین نشانههای کاهش اوزون ممکن است از سال ۱۹۵۷ آغاز شده باشد. اگرچه حدود ۳۰ سال بعد دانشمندان توانستند با توسعه ابزارهای پایش جو، وجود این حفره را شناسایی کنند، اما بر اساس این یافتهها، نازک شدن لایه اوزون دههها زودتر شروع شده بود.
این شگفتیها به همینجا ختم نمیشود. پژوهشگران دریافتند که نخستین نشانههای کاهش اوزون نه در قطب جنوب، بلکه در بخش بالایی استراتوسفر مناطق گرمسیری ظاهر شده است. همچنین مشخص شده که مراحل اولیه این کاهش نه توسط CFCها، بلکه توسط «کربن تتراکلرید» ایجاد شده؛ مادهای صنعتی که در دهه ۱۹۳۰ بهعنوان حلال در خشکشویی و چربیزدایی استفاده میشد.
سوزان سولومون، نویسنده اصلی این مطالعه و استاد علوم محیطزیست و شیمی در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، در بیانیهای گفت: «اینکه تخریب اوزون ممکن است از اواخر دهه ۱۹۵۰ آغاز شده باشد، بسیار زودتر از چیزی است که تصور میکردم و واقعاً مرا شگفتزده کرد.» او از پیشگامان مطالعه اثرات اوزون بر جو زمین بوده و نخستین کسی است که نقش اصلی CFCها در تخریب اوزون قطب جنوب را اثبات کرده است.
