در ماههای اخیر، بسیاری از کشورها برنامههایی را برای محدود کردن دسترسی کودکان و نوجوانان به شبکههای اجتماعی اعلام کردهاند. Australia در پایان سال گذشته نخستین کشوری بود که چنین محدودیتهایی را به اجرا گذاشت و الگویی ایجاد کرد که اکنون سایر کشورها با دقت آن را دنبال میکنند.
مقررات استرالیا و همچنین طرحهای مشابه در دیگر کشورها با هدف کاهش فشارها و خطراتی تدوین شدهاند که کاربران کمسنوسال ممکن است در شبکههای اجتماعی با آنها مواجه شوند. این خطرات شامل آزار و اذیت اینترنتی، اعتیاد به شبکههای اجتماعی، مشکلات سلامت روان و قرار گرفتن در معرض افراد سودجو و شکارچیان آنلاین است.
با این حال، نگرانیهایی درباره حریم خصوصی و لزوم استفاده از روشهای سختگیرانه احراز سن، همچنین میزان دخالت دولتها در این حوزه، مطرح شده است. منتقدان، از جمله Amnesty Tech، معتقدند چنین ممنوعیتهایی کارایی لازم را ندارند و واقعیتهای زندگی نسلهای جوان را نادیده میگیرند.
با وجود این انتقادها، بسیاری از کشورها روند تدوین و تصویب قوانین پیشنهادی برای محدود کردن دسترسی کاربران کمسنوسال به شبکههای اجتماعی را ادامه میدهند.
فهرستی از کشورهایی که در حال بررسی چنین محدودیتهایی هستند یا اجرای آنها را آغاز کردهاند، در ادامه با هم بررسی می کنیم:
Australia - استرالیا ، در دسامبر ۲۰۲۵ به نخستین کشور جهان تبدیل شد که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع کرد. بر اساس این قانون، کودکان و نوجوانان زیر ۱۶ سال نمیتوانند از پلتفرمهایی مانند Facebook، Instagram، Snapchat، Threads، TikTok، X، YouTube، Reddit، Twitch و Kick استفاده کنند. با این حال، این ممنوعیت شامل WhatsApp و YouTube Kids نمیشود.
دولت استرالیا اعلام کرده است که شرکتهای مالک این شبکههای اجتماعی موظفاند اقدامهای لازم را برای جلوگیری از دسترسی کودکان به خدمات خود انجام دهند. شرکتهایی که از این مقررات پیروی نکنند، ممکن است با جریمهای تا سقف ۴۹.۵ میلیون دلار استرالیا (حدود ۳۴.۴ میلیون دلار آمریکا) روبهرو شوند.
بر اساس اعلام دولت، این پلتفرمها باید از چندین روش مختلف برای احراز سن کاربران استفاده کنند تا اطمینان حاصل شود افرادی که از خدمات آنها بهره میبرند، بیش از ۱۶ سال سن دارند. همچنین تأکید شده است که شرکتها نمیتوانند صرفاً به سن اعلامشده توسط کاربران هنگام ثبتنام اتکا کنند.
Austria - اتریش، در اواخر ماه مارس اعلام کرد که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای کودکان تا ۱۴ سالگی ممنوع خواهد کرد. انتظار میرود پیشنویس قانون مربوط به این ممنوعیت تا ماه ژوئن نهایی شود.
Canada - کانادا ، نیز در ماه ژوئن لایحهای برای ایمنی دیجیتال معرفی کرد که بر اساس آن، استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع میشود. با این حال، شرکتهای بزرگ شبکههای اجتماعی در صورتی میتوانند از اجرای این ممنوعیت معاف شوند که ثابت کنند سیاستها و سازوکارهای مؤثری برای حفاظت از کاربران کمسنوسال در اختیار دارند. مقامهای کانادایی اعلام کردهاند که تصویب نهایی این لایحه ممکن است حدود یک سال زمان ببرد.
Denmark - دانمارک، نیز در حال برنامهریزی برای ممنوع کردن دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی است. دولت دانمارک در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که برای اجرای این طرح، حمایت سه حزب عضو ائتلاف حاکم و دو حزب مخالف در پارلمان را به دست آورده است.
بر اساس این برنامه، قانون جدید ممکن است از اواسط سال ۲۰۲۶ به اجرا درآید. همچنین وزارت امور دیجیتال دانمارک در حال راهاندازی یک اپلیکیشن موسوم به «شواهد دیجیتال» است که ابزارهای احراز سن را در اختیار کاربران قرار میدهد و میتواند به عنوان بخشی از سازوکار اجرای این ممنوعیت مورد استفاده قرار گیرد.
France - فرانسه، در اواخر ژانویه لایحهای را تصویب کرد که بر اساس آن استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال ممنوع میشود. این طرح با حمایت رئیسجمهور Emmanuel Macron ارائه شده است که هدف آن محافظت از کودکان در برابر استفاده بیش از حد از صفحهنمایشها عنوان شده است. این لایحه هنوز باید از سنا عبور کند و سپس در رأیگیری نهایی در مجلس سفلی تصویب شود.
Germany - آلمان ، در اوایل فوریه، محافظهکاران به رهبری صدراعظم Friedrich Merz درباره طرحی برای منع استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی بحث کردند. با این حال، نشانههایی وجود دارد که شرکای ائتلاف میانهچپ او نسبت به اعمال یک ممنوعیت کامل تردید دارند.
Greece - یونان ، اعلام کرد که از ژانویه ۲۰۲۷ استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال را ممنوع خواهد کرد. نخستوزیر Kyriakos Mitsotakis گفته است این اقدام برای مقابله با افزایش اضطراب، مشکلات خواب و همچنین طراحی اعتیادآور شبکههای اجتماعی در میان کودکان انجام میشود.
Indonesia - اندونزی ، نیز اعلام کرده است که استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی و برخی پلتفرمهای آنلاین محبوب را ممنوع خواهد کرد. این ممنوعیت شامل پلتفرمهایی مانند YouTube، TikTok، Facebook، Instagram، Threads، X، Bigo Live و Roblox میشود.
Malaysia - مالزی ، در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که قصد دارد استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را ممنوع کند و برنامهریزی کرده است این طرح را در همان سال اجرا کند.
Poland - لهستان ، نیز در حال تدوین قانونی است که بر اساس آن استفاده افراد زیر ۱۵ سال از شبکههای اجتماعی ممنوع میشود.
Slovenia - اسلوونی ، در حال تدوین قانونی مشابه است که دسترسی افراد زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی را محدود میکند. دولت این کشور با اشاره به پلتفرمهایی مانند TikTok، Snapchat و Instagram قصد دارد فعالیت شبکههای اجتماعی را در این زمینه تنظیم کند.
Spain - اسپانیا ، اعلام کرده است که قصد دارد استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی را ممنوع کند. این طرح هنوز نیاز به تصویب پارلمان دارد. همچنین دولت اسپانیا در حال بررسی قانونی است که مدیران شبکههای اجتماعی را در برابر انتشار محتوای نفرتپراکن شخصاً مسئول میکند.
در نهایت، Turkey - ترکیه، نیز اعلام کرده است که پارلمان این کشور لایحهای را برای محدود کردن استفاده افراد زیر ۱۵ سال از شبکههای اجتماعی تصویب کرده است و این قانون اکنون نیاز به تأیید رئیسجمهور رجب طیب اردوغان برای اجرایی شدن دارد.
