اگر به رمزنگاری، جنگ جهانی دوم، ماشینهای خاص یا همه این موارد علاقه داشته باشید، احتمالاً نام دستگاه انیگما را شنیدهاید. این دستگاه یکی از معروفترین ماشینهای رمزنگاری برای ارسال پیامهای رمزگذاریشده در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ بود، اما تنها نمونه موجود نبود. زمانی که ارتش آلمان نگران شد که متفقین به کدهای انیگما دست یافتهاند، کار روی یک جایگزین را آغاز کرد.
نتیجه این تلاش دستگاهی به نام SG-41 بود که با نام Schlüsselgerät 41 نیز شناخته میشود. این دستگاه یک لقب غیررسمی هم داشت: «آسیاب هیتلر»، زیرا دسته دستی آن شبیه آسیاب فلفل به نظر میرسید. تولید این دستگاه از سال ۱۹۴۱ آغاز شد، اما به دلیل کمبود مواد اولیه، تنها حدود ۱۰۰۰ دستگاه از آن ساخته شد. همین کمبودها باعث شد که این دستگاه بیش از حد سنگین باشد و برای استفاده در خط مقدم مناسب نباشد، بنابراین هرگز نتوانست بهطور کامل جایگزین انیگما شود.
با این حال، SG-41 از نظر فنی بسیار پیشرفتهتر بود. کارشناسان رمزنگاری بریتانیایی در بلچلی پارک در تحلیل پیامهای آن دچار مشکل شده بودند و پس از جنگ، زمانی که نمونهای از آن به دست آمریکاییها رسید، سازمان امنیت سیگنال ایالات متحده آن را «یک دستگاه قابلتوجه» توصیف کرد.
این دستگاه نهتنها برای متفقین بلکه برای علاقهمندان امروزی نیز پیچیده و جذاب باقی مانده است. کمیاب بودن و پیچیدگی آن باعث شده همچنان موضوع تحقیق باشد. برای مثال، اوایل امسال نسخهای از دفترچه راهنمای رمزگذاری این دستگاه در میان اسناد فراموششده در آرشیو مؤسسه تاریخ نظامی جمهوری چک در پراگ کشف شد.
در پاسخ کوتاه باید گفت نحوه کار SG-41 بسیار پیچیده است. این دستگاه از چهار لایه رمزنگاری استفاده میکرد که با یک توالی کلیدی شامل شش حرف آغاز میشد و این کلیدها بهصورت روزانه تعیین میشدند. این توالی با جدولی از تنظیمات پینها که هر ماه بهروزرسانی میشد، تطبیق داده میشد و همراه با یک کد شناسایی دو رقمی مخصوص هر دستگاه، تنظیم اولیه ماشین را شکل میداد.
پس از تنظیم دستگاه، کاربر میتوانست پیام خود را وارد کند و دستگاه نسخهای رمزگذاریشده از آن ارائه میداد. پیام نهایی نیز با یک کلید دیگر دوباره درهمریخته میشد تا محل شروع آن مشخص نباشد. برای کسانی که به جزئیات بیشتر علاقه دارند، توضیحات کاملی در وبسایتی به نام Crypto Museum منتشر شده که به گفته یکی از پژوهشگران، بررسی دقیق نحوه رمزگذاری این دستگاه را انجام داده است.
این فرآیند برای بسیاری پیچیده به نظر میرسد و چنین هم هست. با این حال، یک مدل تعاملی از این دستگاه ساخته شده که امکان کار کردن با آن را فراهم میکند و به درک بهتر نحوه عملکرد آن کمک میکند.
