زمینلرزهها از معدود پدیدههای طبیعی هستند که با وجود پیشرفتهای علمی هنوز امکان پیشبینی دقیق آنها وجود ندارد. پژوهشگران در ژاپن، کشوری که بارها با زلزلههای ویرانگر روبهرو شده، پیشنهاد میکنند که شاید باید به منبعی بیرون از زمین نگاه کنیم: خورشید.
در مقالهای که بهتازگی در International Journal of Plasma Environmental Science and Technology منتشر شده، پژوهشگران احتمال ارتباط فعالیتهای خورشیدی با وقوع زمینلرزهها را بررسی کردهاند. به گفته آنها، زمانی که شرارههای خورشیدی میدان مغناطیسی زمین را مختل میکنند، تغییرات کوچکی در لایههای بالایی جو ایجاد میشود که میتواند بر نیروهای الکتریکی مؤثر بر جابهجاییهای پوسته زمین اثر بگذارد. این نیروها ضعیفاند، اما شاید همان فشار نهایی باشند که باعث فعال شدن یک گسل آماده شکست میشود.
کن اومنو، نویسنده ارشد این پژوهش و ریاضیدان کاربردی در دانشگاه کیوتو، به Gizmodo گفته است: «بگذارید روشن بگویم—ما ادعا نمیکنیم که شرارههای خورشیدی تنش تکتونیکی ایجاد میکنند. بحث ما درباره زمانبندی است، نه انرژی. وقتی یک گسل در آستانه شکست باشد، حتی یک اختلال کوچک هم میتواند زمان وقوع گسیختگی را تغییر دهد.»
مدل ارائهشده در این پژوهش، پوسته زمین و یونسپهر—بخشی از لایههای بالایی جو که از ذرات باردار تشکیل شده—را مانند یک مدار الکتریکی عظیم در نظر میگیرد. طبق اعلام NOAA، بسیاری از سامانههای رادیویی و ارتباطات ماهوارهای به همین ویژگی یونسپهر وابستهاند.
این موضوع همچنین به این معناست که یونسپهر بهشدت تحت تأثیر پدیدههای خورشیدی مانند شرارههای خورشیدی و طوفانهای ژئومغناطیسی قرار میگیرد؛ پدیدههایی که الگوی الکترومغناطیسی این لایه جوی را تغییر میدهند.
در مقابل، پوسته زمین نیز خود دارای فعالیتهای الکترومغناطیسی قابل توجهی است. میدان مغناطیسی زمین در نتیجه حرکت مداوم آهن و نیکل داغ و مذاب در هسته بیرونی شکل میگیرد. به گفته U.S. Geological Survey، همین حرکت دائمی مواد داغ در اعماق زمین باعث ایجاد نوعی مغناطیس پایدار در پوسته زمین میشود.
