سال گذشته ایالات متحده مطابق وعده دونالد ترامپ در جریان کارزار انتخاباتیاش، با تصویب قانون GENIUS از بخش استیبلکوین صنعت رمزارزها حمایت کرد. با این حال، همزمان با تشدید تمرکز دولت بر تحریمها، این رویکرد با یک چالش روبهرو شده است.
از نگاه دولت ترامپ، استیبلکوینها میتوانند با حفظ کنترل آمریکا بر عرضه ارز در جهان، به تقویت سلطه پولی و مالی این کشور در سطح جهانی کمک کنند و اجرای محدودیتهای اقتصادی علیه نهادهای تحریمشده را آسانتر سازند. اما گزارشهای اخیر از ایران، روسیه، ونزوئلا و برخی کشورهای دیگر نشان میدهد که استیبلکوینها از نظر حفظ کنترل بر نظام مالی جهانی، ابزاری دو لبه هستند.
یک شرکت تحلیل بلاکچین به نام الیپتیک روز چهارشنبه گزارشی درباره استفاده بانک مرکزی ایران از استیبلکوین تتر (USDT) منتشر کرد. بر اساس این گزارش، بانک مرکزی ایران حدود ۵۰۷ میلیون دلار از این استیبلکوین را با هدف حفظ ارزش ریال خریداری کرده است؛ ارزی که طی یک سال گذشته ۴۳ درصد از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. به گفته الیپتیک، این خریدها ابتدا از طریق اسناد فاششده مشخص شد و سپس این شرکت با اتکا به همان اسناد، فعالیتهای بانک مرکزی ایران را روی بلاکچین ردیابی کرده است. الیپتیک همچنین معتقد است که این ذخیره استیبلکوین احتمالاً برای تسویه معاملات تجارت بینالمللی نیز مورد استفاده قرار گرفته است، چرا که تحریمها انجام این فعالیتها را با دشواری جدی مواجه کرده بودند و USDT راهی جایگزین در اختیار بانک مرکزی قرار داده است.
علاوه بر این گزارش مرتبط با ایران، الیپتیک روز پنجشنبه تحقیقات دیگری را درباره استفاده از یک استیبلکوین مبتنی بر روبل روسیه با نام A7A5 منتشر کرد. بر اساس این گزارش، نهادهای تحت تحریم از این استیبلکوین بهعنوان مسیری برای دسترسی به USDT استفاده کردهاند. با این حال، الیپتیک تأکید کرده است که پس از اعمال تحریمهای سختگیرانهتر علیه نهادهای مرتبط با این توکن وابسته به روبل، میزان فعالیت در آن کاهش یافته است.
این گزارشهای اخیر الیپتیک مواردی استثنایی نیستند. شرکت دیگر تحلیل بلاکچین، چینالیسیس، بهتازگی گزارش داده است که بخش قابلتوجهی از رکورد ۱۵۴ میلیارد دلار انتقال غیرقانونی رمزارز در سال ۲۰۲۵، مربوط به کشورهایی بوده که تحت تحریم قرار دارند و از استیبلکوینها برای انجام مبادلات خود استفاده کردهاند. همچنین شرکت تتر اخیراً در یک روز حدود ۱۸۲ میلیون دلار از استیبلکوین خود را مسدود کرد؛ اقدامی که همزمان با انتشار گزارشهایی درباره استفاده گسترده دولت نیکلاس مادورو در ونزوئلا از استیبلکوینها انجام شد. هفته گذشته نیز وزارت دادگستری آمریکا یک شهروند ونزوئلایی را به اتهام پولشویی حدود یک میلیارد دلار از طریق USDT برای مجرمان متهم کرد.
گسترش استفاده از استیبلکوینها که در این گزارشها به آن اشاره شده، نشاندهنده چالش اصلی برای هر قدرت بزرگی است که به سراغ رمزارزها میرود؛ فناوریای که میتواند هم به تقویت قدرت متمرکز آن کمک کند و هم همان قدرت را تضعیف کند، چه در قالب دور زدن تحریمهای آمریکا توسط دولتها و چه در قالب تلاش مردم برای فرار از سیاستهای اقتصادی اقتدارگرایانه، سیاستهایی که اغلب توسط همان نهادهای تحت تحریم اعمال میشوند.
