اگر خودتان رژیم روزهداری متناوب را انجام نمیدهید، احتمالاً کسی را میشناسید که انجام میدهد. «خوردن در بازه زمانی محدود» به یکی از روشهای محبوب برای کاهش وزن و بهبود سلامت متابولیک تبدیل شده، اما واقعاً چقدر مؤثر است؟
در پژوهشی که اکتبر گذشته در مجله Science Translational Medicine منتشر شد، گروهی از محققان اثرات این نوع رژیم (TRE) را طی دو هفته روی زنان دارای اضافهوزن بررسی کردند. نتایج نشان داد که اگر میزان کالری مصرفی تغییر نکند، این روش تأثیر قابلسنجشی بر متابولیسم یا شاخصهای قلبیعروقی ندارد، اما ساعتهای زیستی بدن را تغییر میدهد.
خوردن در بازه زمانی محدود یعنی مصرف تمام وعدههای غذایی در یک بازه حداکثر ۱۰ ساعته در روز و سپس حداقل ۱۴ ساعت ناشتا ماندن. افراد معمولاً برای کنترل وزن و بهبود متابولیسم از این روش استفاده میکنند. مطالعات انسانی قدیمی که انجام شده نشان دادهاند که این شیوه میتواند نتایج مفید قلبیـمتابولیک داشته باشد؛ از جمله بهبود سطح گلوکز، تریگلیسرید و کلسترول، افزایش حساسیت به انسولین و مقداری کاهش وزن و چربی. به همین دلیل، این روش میتواند ابزاری مؤثر برای مقابله با دیابت و مقاومت به انسولین باشد.
با این حال، نتایج پژوهشهای قبلی درباره TRE کاملاً یکسان نبوده و مشخص نکردهاند که فواید متابولیک ناشی از کوتاهتر شدن زمان خوردن است، یا کاهش طبیعی کالری مصرفی، یا ترکیبی از هر دو. در همین زمینه، پژوهشگران یک مطالعه دو هفتهای روی ۳۱ زن دارای اضافهوزن یا چاق انجام دادند. هر فرد همان مقدار کالری و مواد مغذی همیشگی خود را مصرف کرد، اما یا بین ساعت ۸ صبح تا ۴ عصر (eTRE) یا بین ۱ بعدازظهر تا ۹ شب (lTRE).
در طول این دو هفته، محققان شاخصهای متابولیک، سطح گلوکز، میزان غذای مصرفی، فعالیت بدنی و ساعت زیستی شرکتکنندگان را اندازهگیری کردند. بدن ما بر اساس ریتمهای شبانهروزی یا همان ساعتهای زیستی کار میکند؛ ریتمهایی که توسط فرآیندهای مولکولی هدایت میشوند. بیشتر سلولهای بدن یک ساعت داخلی دارند که به عواملی مانند نور، ورزش و تغذیه حساس است.
نتایج این مطالعه برای افرادی که از رژیم «خوردن در بازه زمانی محدود» استفاده میکنند چندان امیدوارکننده نیست. پس از دو هفته، پژوهشگران هیچ تغییر قابلتوجهی در حساسیت به انسولین، سطح قند خون، چربیهای خون یا شاخصهای التهابی مشاهده نکردند. به بیان دیگر، هیچ فایده متابولیک مشخصی دیده نشد.
«نتایج ما نشان میدهد فوایدی که در مطالعات قبلی گزارش شده بود، احتمالاً به دلیل کاهش ناخواسته کالری بوده، نه کوتاه شدن زمان خوردن»، این را اولگا رامیش، یکی از نویسندگان پژوهش و رئیس بخش متابولیسم مولکولی و تغذیه دقیق در مؤسسه تغذیه انسانی آلمان، در بیانیهای از سوی مرکز تحقیقات دیابت آلمان اعلام کرده است.
