اوپناِیآی روز سهشنبه از عرضهی دو مدل هوش مصنوعی با قابلیت استدلال و وزن باز (Open-Weight) خبر داد که تواناییهایی مشابه سری مدلهای o این شرکت دارند. این دو مدل بهصورت رایگان از پلتفرم توسعهدهندگان Hugging Face قابل دانلود هستند. به گفتهی اوپناِیآی، این مدلها در چندین معیار استاندارد برای ارزیابی مدلهای باز، "پیشرفتهترین در نوع خود" محسوب میشوند.
مدلها در دو اندازه عرضه شدهاند:
- gpt-oss-120b: مدلی بزرگتر و قدرتمندتر که میتواند روی یک کارت گرافیک انویدیا اجرا شود.
- gpt-oss-20b: مدلی سبکتر که روی یک لپتاپ معمولی با ۱۶ گیگابایت رم نیز قابل اجراست.
این نخستین مدل زبانی «باز» اوپناِیآی از زمان انتشار GPT-2 در بیش از پنج سال پیش است.
در یک جلسه مطبوعاتی، اوپناِیآی تأکید کرد که این مدلهای باز قابلیت ارسال درخواستهای پیچیده به مدلهای ابری را دارند. به عبارت دیگر، اگر مدل باز نتواند وظیفهای مانند پردازش تصویر را انجام دهد، توسعهدهندگان میتوانند آن را به یکی از مدلهای بسته و قدرتمندتر اوپناِیآی متصل کنند.
در حالی که اوپناِیآی در روزهای اولیهی فعالیتش مدلهای خود را متنباز منتشر میکرد، در سالهای اخیر بیشتر به سمت توسعهی مدلهای اختصاصی و بسته رفته است. این رویکرد کمک زیادی به رشد کسبوکار اوپناِیآی کرده که خدمات مدلهای خود را از طریق API به شرکتها و توسعهدهندگان ارائه میدهد.
با این حال، سم آلتمن، مدیرعامل شرکت، در ژانویه گفته بود که باور دارد اوپناِیآی در موضوع متنباز بودن، «در سمت اشتباه تاریخ» ایستاده است. این در حالی است که فشار بر اوپناِیآی برای باز کردن دسترسی به فناوریهایش در حال افزایش است — به ویژه از سوی آزمایشگاههای هوش مصنوعی چینی مانند DeepSeek، Qwen (وابسته به علیبابا)، و Moonshot AI که برخی از قدرتمندترین و محبوبترین مدلهای باز دنیا را توسعه دادهاند. (در حالی که شرکت متا پیشتر رهبر مدلهای باز بود، مدلهای Llama آن طی سال گذشته عقب افتادهاند.)
در ماه ژوئیه نیز دولت ترامپ از توسعهدهندگان آمریکایی هوش مصنوعی خواست که فناوریهای خود را بیشتر بهصورت متنباز عرضه کنند تا از گسترش جهانی هوش مصنوعی با ارزشهای آمریکایی حمایت شود.
